Enginar Atıkları Çevre Kirliliğiyle Mücadelede Kullanılabilir

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kimya Anabilim Dalı bünyesinde gerçekleştirilen yenilikçi bir bilimsel çalışma, tarımsal atıkların çevre kirliliğiyle mücadelede ne kadar etkili olabileceğini gözler önüne serdi. Zeynep Toparlak tarafından Prof. Dr. Tülin Aydemir danışmanlığında hazırlanan 2026 tarihli yüksek lisans tezi kapsamında yürütülen çalışmalar, enginar yaprağı atıklarını kullanarak sanayi sularındaki zehirli boyaların temizlenmesinde büyük bir başarı sağladı.

Atık Enginar Yaprakları Akıllı Filtreye Dönüştü

Biyokimya alanında yürütülen çalışmada, enginar yaprağı atıkları piroliz yöntemiyle biyokömür (biochar) haline getirildi. Bu düşük maliyetli ve çevre dostu materyal; kitosan ve manyetik özellik sağlayan demir oksit ile birleştirilerek özel kompozit boncuklar sentezlendi. Hazırlanan manyetik boncuklar, doğada kirleticileri parçalama özelliğiyle bilinen Yaban Turpu Peroksidazı enzimini sabitlemek için bir taşıyıcı olarak kullanıldı. Araştırma sonuçlarına göre bu yöntemle sabitlenen enzimler, serbest haldeki enzimlere kıyasla yüksek sıcaklık ve pH değişimlerine karşı çok daha dirençli ve dayanıklı bir yapı sergiledi.

Boyalı Suların %84’ü Temizlendi

Geliştirilen sistemin etkinliğini ölçmek amacıyla yapılan deneylerde, endüstride yaygın olarak kullanılan zararlı boyaların giderilmesinde rekor seviyelere ulaşıldı:

Tartrazin Boyası: 2,5 saatlik işlem sonunda %84 oranında temizlendi.

Amarant Boyası: Aynı sürede %79 oranında giderim sağlandı.

Çalışmanın en dikkat çekici kısımlarından biri de temizlenen suyun bitkiler üzerindeki etkisi oldu. Yapılan fitotoksisite testleri, arıtılan suyun bitki büyümesi üzerindeki güvenliğini kanıtladı. Boya giderimi sonrası yapılan testlerde çimlenme endeksi değerleri %89’a varan oranlara ulaşarak elde edilen suyun bitkiler için zararsız hale geldiğini ortaya koydu. Bu çalışmayla elde edilen  bulgular hem atık yönetiminde sürdürülebilir bir model sunuyor hem de su kaynaklarının korunması için etkili bir çözüm yolu açıyor.

Kaynakça: Toparlak, Z. (2026). Biyokömür/kitosan kompozitlerinde horseradish peroxidase enziminin immobilizasyonu, karakterizasyonu ve uygulamaları (Tez No. 995507) [Yüksek lisans tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.

Haber Görseli: Jamain / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0