ASEAN’ın Karbon Modeli, Biochar Projeleri İçin Ne Anlama Geliyor?

Güneydoğu Asya Uluslar Birliği, kısa adıyla ASEAN bünyesindeki ülkeler; bölgesel karbon piyasalarını uluslararası standartlarla uyumlu hale getirmek ve bölgeyi yüksek kaliteli bir kredi merkezi yapmak adına Ortak Karbon Çerçevesi’ni (ACCF) hayata geçiriyor. The Asset’ten Tom King’in aktardığına göre, Singapur’daki Ecosperity Week 2026 kapsamında bir araya gelen üye birlikler, bu girişimin politika vizyonundan pratik uygulama aşamasına geçtiğini duyurdu. Girişim; üye ülkelere tek tip bir sistem dayatmak yerine, ulusal piyasaların kendi özgünlüklerini koruyarak ortak standartlar altında “birlikte çalışabilir” olmasını amaçlıyor.

King’in analizine göre; Malezya’nın yeni ulusal politikasıyla sınır ötesi işlemleri kolaylaştırması, Endonezya’nın kömür santrallerinin erken emekliliğine yönelik “geçiş kredileri” araması ve Tayland’ın Makao Emisyon Borsası üzerinden ilk uluslararası listelemesini yapması gibi somut adımlar pazar altyapısını hızlandırıyor. Bu süreçte piyasanın talep tarafına yoğunlaşan Singapur ise SSFA aracılığıyla, şirketlerin karbon kredilerini dekarbonizasyon stratejilerine entegre etmelerine yardımcı olacak kurumsal bir uygulama kılavuzu geliştiriyor. Gönüllü karbon piyasalarının son yıllarda tutarsız standartlar ve proje güvenilirliğiyle ilgili endişeler nedeniyle ciddi eleştirilerle karşı karşıya kaldığı bir dönemde; pazar dürüstlüğünü ve yüksek doğrulamayı merkeze alan bu çok uluslu yapı, pilot işlemlerle birlikte fiilen uygulamaya geçmeye hazırlanıyor.

Türkiye İçin Önemli Çıkarımlar

Kendi Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) kurma sürecinde olan Türkiye için küresel pazardaki bu “birlikte çalışabilir” model, stratejik yapısal adımlar adına somut bir örnek teşkil ediyor. Uluslararası pazarda hacimden ziyade kalıcı, ölçülebilir ve şeffaf karbon kredilerinin öne çıkması; karbonu yüzlerce yıl toprağa hapsederek en yüksek kalitede kredi sağlayabilen biochar projelerinin ulusal anlamda daha fazla görünür hale gelmesini gerekli kılıyor.

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) başta olmak üzere küresel pazarlarla tam uyumlu bir karbon altyapısının kurulması, ticari süreklilik açısından kritik önem arz ediyor. Bu doğrultuda, emisyon azaltmakla yükümlü sanayicinin (talep) kaliteli krediye erişimi kolaylaştırılırken, tarımsal ve orman kaynaklı atıkları biochara dönüştüren üreticileri (arz) destekleyecek dengeli teşvik mekanizmalarının eş zamanlı olarak hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor.

Diğer taraftan ASEAN modeli, coğrafi ve ticari bir köprü konumunda olan Türkiye’nin; komşu ülkelerle benzer bir bölgesel karbon iş birliği mekanizması geliştirebileceğine işaret ediyor. Böyle bir bölgesel ortaklık, yerel karbon piyasalarının küresel ölçekte rekabet gücünü artırma potansiyeli taşımaktadır.

Haberin Kaynağı: King, T. (2026, May 19). Southeast Asia carbon market framework gains ground. The Asset.

Haber Görseli Kaynağı: Bangchak Corporation Plc.